Durante anos, a preparación das auditorías de seguridade da información afrontouse como un exercicio puntual: recompilar documentación, cubrir cuestionarios e reunir evidencias poucas semanas antes da auditoría. Porén, o contexto normativo e operativo de 2026 fai que este enfoque resulte cada vez menos sostible.
Marcos como ISO/IEC 27001, SOC 2, NIST CSF, NIS 2 e o Regulamento Xeral de Protección de Datos (RXPD) comparten un denominador común: a necesidade de demostrar controis efectivos, coherentes e mantidos no tempo. Xa non abonda con “estar preparados unha vez ao ano”; a esixencia é a preparación continua.
Neste escenario, as ferramentas baseadas en intelixencia artificial comezan a desempeñar un papel relevante, non como substitutas do criterio profesional, senón como apoio para reducir carga operativa e mellorar a trazabilidade.
Do enfoque puntual á preparación continua
En moitas organizacións, as auditorías seguen tratándose como proxectos illados. Isto adoita traducirse en:
- Evidencias dispersas en correos electrónicos, xestores documentais ou ferramentas de ticketing.
- Respostas repetidas a cuestionarios moi semellantes.
- Esforzos manuais prolongados para xustificar controis xa implantados.
- Falta de visibilidade real sobre as brechas ata a chegada do auditor.
A preparación continua propón un enfoque distinto:
- Os controis forman parte do funcionamento diario.
- As evidencias xéranse e mantéñense de forma estruturada.
- Os requisitos de distintos marcos aliñanse sobre unha mesma base documental.
- As auditorías deixan de ser un exercicio reactivo.
Onde encaixa a intelixencia artificial (máis alá do “hype”)
O uso responsable da intelixencia artificial neste ámbito non consiste en “automatizar a auditoría”, senón en apoiar tarefas moi concretas:
- Comprensión semántica da documentación: identificación de evidencias relevantes aínda que non coincidan literalmente na terminoloxía.
- Cubrición asistida de catálogos de control a partir da documentación existente.
- Identificación temperá de brechas: controis sen evidencia suficiente ou con inconsistencias.
- Soporte durante a auditoría: localización rápida de evidencias ante as preguntas do auditor.
A responsabilidade última sobre o cumprimento normativo, a avaliación do risco e a toma de decisións segue recaendo na organización.
Checklist práctico de preparación continua para auditorías de seguridade (2026)
O seguinte checklist permite avaliar de forma estruturada o nivel de preparación continua dunha organización, aliñado cos principais marcos normativos.
1. Goberno e xestión do risco
- Existe un inventario actualizado dos activos de información.
- A análise de riscos está documentada e revísase periodicamente.
- Os riscos teñen responsables asignados.
- As decisións de tratamento do risco están rexistradas.
- A análise actualízase ante cambios relevantes.
2. Políticas e documentación
- As políticas de seguridade están aprobadas e versionadas.
- Os procedementos reflicten a operativa real.
- A documentación está centralizada e accesible.
- Existe control de cambios e revisións periódicas.
- A documentación revísase cando menos unha vez ao ano.
3. Control de accesos e identidades
- Existen procedementos formais de altas, baixas e modificacións.
- Aplícase o principio de mínimo privilexio.
- Os accesos privilexiados están controlados e auditados.
- Realízanse revisións periódicas de permisos.
- Aplícase autenticación reforzada cando corresponde.
4. Rexistro, monitorización e xestión de incidentes
- Os sistemas críticos xeran rexistros de seguridade.
- Os logs están protexidos fronte a alteracións.
- Existe un procedemento de xestión de incidentes.
- Os incidentes e as leccións aprendidas están documentados.
- Realízanse probas ou simulacros de maneira periódica.
5. Continuidade, copias de seguridade e recuperación
- Existe un plan de continuidade do negocio.
- As copias de seguridade están definidas e automatizadas.
- Próbanse periodicamente os procesos de restauración.
- Os tempos de recuperación están documentados.
- As copias están protexidas fronte a accesos non autorizados.
6. Provedores e terceiros
- Existe un inventario de provedores con impacto na seguridade.
- Os contratos inclúen cláusulas de seguridade e protección de datos.
- Avalíanse os riscos asociados a terceiros.
- Revísase periodicamente o cumprimento dos provedores.
- Existen procedementos de alta e baixa de terceiros.
7. Evidencias e trazabilidade
- Cada control ten evidencias claramente identificadas.
- As evidencias están vinculadas a requisitos concretos.
- Pódese identificar o responsable de cada evidencia.
- A información está actualizada e sen duplicidades.
- As evidencias son comprensibles para terceiros.
8. Preparación para a auditoría
- Existe un catálogo claro de requisitos aplicables.
- As respostas a cuestionarios son coherentes entre marcos.
- As brechas identifícanse antes da auditoría.
- Existen plans de acción documentados.
- Coñécese o nivel real de madurez da organización.
9. Uso responsable de ferramentas de apoio
- As ferramentas non substitúen o criterio profesional.
- A responsabilidade segue sendo organizativa.
- Os resultados revísanse e valídanse.
- Existe trazabilidade entre ferramenta, evidencia e control.
- Evítanse solucións opacas ou non auditables.
Interpretación do checklist:
- Non cumprido: risco ou brecha relevante.
- Parcialmente cumprido: control existente pero mellorable.
- Cumprido: control implantado e adecuadamente evidenciado.
Conclusión
A preparación para auditorías de ciberseguridade en 2026 xa non pode basearse en esforzos puntuais nin en recompilacións de última hora. A converxencia normativa e o aumento das esixencias fan imprescindible un enfoque de preparación continua, no que a documentación, as evidencias e os controis evolucionen ao ritmo da organización.
A intelixencia artificial, empregada de forma responsable, pode converterse nun aliado para reducir carga administrativa, mellorar a coherencia e anticipar problemas, pero nunca nun substituto da responsabilidade e do criterio profesional.
O obxectivo final non é simplemente “superar a auditoría”, senón mellorar de maneira sostida a seguridade e a resiliencia da organización.onte a este tipo de ameazas.
