Imaxe
A Axencia Española de Protección de Datos (AEPD), co apoio da Plataforma de Maiores e Pensionistas (PMP), publicou unhas novas orientacións sobre a instalación e o uso de videocámaras no fogar de persoas maiores. O obxectivo é ofrecer criterios prácticos que permitan compatibilizar a atención e a seguridade das persoas en situación de dependencia co respecto á súa privacidade e aos seus dereitos fundamentais.
A iniciativa responde a unha realidade cada vez máis frecuente en numerosos fogares. O uso de sistemas de videovixilancia para supervisar familiares que perderon parte da súa autonomía física ou cognitiva converteuse nunha ferramenta habitual para facilitar o seguimento do seu benestar e detectar posibles situacións de emerxencia.
A AEPD recoñece que estes sistemas poden achegar beneficios relevantes en determinadas circunstancias, especialmente cando permiten unha resposta rápida ante incidentes ou situacións de risco. Porén, lembra que a instalación de cámaras dentro do domicilio afecta directamente á privacidade das persoas e esixe valorar coidadosamente cada caso antes da súa implantación.
A Axencia subliña que a utilización de videocámaras nestes contextos non pode considerarse automaticamente lícita nin prohibirse de forma xeralizada. A súa adecuación dependerá de factores como a situación da persoa maior, a finalidade perseguida, o alcance da gravación e as medidas adoptadas para protexer os seus dereitos.
Entre as principais recomendacións incluídas no documento destaca a necesidade de respectar a vontade da persoa maior sempre que sexa posible. A persoa afectada debe coñecer a existencia das cámaras, a finalidade da súa instalación e quen poderá acceder ás imaxes. Así mesmo, debe poder revisar a súa decisión ou opoñerse ao sistema cando as circunstancias o permitan.
As orientacións tamén insisten na aplicación de criterios de necesidade, proporcionalidade e mínima invasión. Neste sentido, a Axencia recomenda limitar a captación de imaxes ás zonas estritamente necesarias para a finalidade perseguida e evitar sistemas permanentemente activos cando existan alternativas menos intrusivas, como servizos de teleasistencia ou dispositivos de alerta.
Un dos aspectos máis destacados do documento é a gravación de son. A AEPD lembra que a captación de conversacións supón unha intromisión especialmente intensa na intimidade das persoas e que, con carácter xeral, debe evitarse salvo que exista unha xustificación específica e proporcionada.
A Axencia tamén recomenda restrinxir o acceso ás gravacións unicamente ás persoas directamente implicadas no coidado e atención da persoa maior, así como limitar os prazos de conservación das imaxes ao tempo estritamente necesario.
Cando interveñen persoas traballadoras ou terceiros
As orientacións dedican unha atención especial a aqueles casos nos que existen persoas coidadoras, empregadas do fogar ou outros profesionais que desenvolven a súa actividade dentro do domicilio.
Nestas situacións, a instalación de cámaras pode deixar de estar amparada pola denominada exclusión doméstica e pasar a estar suxeita ás obrigas establecidas pola normativa de protección de datos.
A AEPD lembra que as persoas traballadoras deben ser informadas de maneira clara e expresa sobre a existencia de sistemas de videovixilancia antes da súa posta en funcionamento. Así mesmo, estes sistemas non poden utilizarse como mecanismos de vixilancia laboral permanente nin instalarse en espazos especialmente sensibles, como aseos ou, se é o caso, os cuartos destinados ao descanso das persoas traballadoras.
Privacidade e protección de colectivos vulnerables
A publicación destas orientacións enmárcase no Plan Estratéxico 2025-2030 da AEPD, que contempla entre as súas prioridades o impulso de actuacións preventivas, a elaboración de guías prácticas e o reforzo da cultura de protección de datos e privacidade.
A iniciativa pon especial énfase na protección de colectivos vulnerables, promovendo solucións que permitan aproveitar as vantaxes da tecnoloxía sen comprometer dereitos fundamentais como a intimidade, a dignidade ou a protección dos datos persoais.
A Axencia lembra que a seguridade e o coidado das persoas maiores deben ir acompañados de garantías adecuadas de privacidade, especialmente cando se utilizan tecnoloxías capaces de captar imaxes e rexistrar actividades dentro do ámbito doméstico.
Información relacionada
